Het grote straatintimidatie-onderzoek: Dit is geen flirten

Afgelopen week vroeg ik mensen via een survey te vertellen over hun ervaringen met straatintimidatie. Dit leverde bijna 140 reacties op: 98% van de vrouwen die de enquête invulden, hebben te maken met straatintimidatie. In dit stuk deel ik de ervaringen die mensen instuurden. Ik durf nu nog steeds niet in die buurt te lopen met een korte broek aan”

Survey
De informatie waarop dit stuk is gebaseerd, is een openbaar toegankelijke survey met vier vragen (geslacht, heb je wel eens last gehad van intimidatie, heb je wel eens gezien dat iemand geïntimideerd werd en heb je wel eens verhalen van mensen om je heen gehoord met ervaringen rond straatintimidatie). Dit leverde ongeveer 140 reacties op. Ondanks dat dit een groot aantal reacties is, is het waarschijnlijk geen representatief beeld: het is een relatief kleine steekproef, en mensen die ervaringen hebben met straatintimidatie zullen hem waarschijnlijk sneller invullen dan mensen die er geen last van hebben (ondanks dat we die óók in de survey hebben). Deze reacties zullen dus met name weergeven wat een groep mensen rond straatintimidatie heeft meegemaakt. Als ik het heb over ‘vrouwen maken x mee’, bedoel ik dan dus ook niet in het algemeen, maar een beeld vaIk ben een...nuit de survey.

De survey werd zowel ingevuld door 139 mensen: 31 mannen, 107 vrouwen en één persoon die zich als ‘anders’ identificeert. Omdat over de laatste groep weinig te zeggen is, laten we die de rest van dit onderzoek buiten beschouwing. Wel was deze persoon bekend met catcalling uit eigen ervaring, door het zijn van medestander en door het horen van verhalen van anderen.

Naast deze vier vragen was er ook nog een vijfde open vraag waarbij mensen ervaringen konden invullen. Als verzoek stond er bij of er (grofweg) een regio kon aangegeven worden waar dit incident plaatsvond. Een flink aantal van de 76 mensen die een ervaring opschreven, gaven een locatie aan. We hebben reacties ontvangen uit een groot gebied: van Zwolle tot Limburg en van Brussel tot Friesland en Rotterdam. Aangezien het zo’n groot aantal reacties is, zal er een beperkt aantal ervaringen in dit stuk worden opgetekend. Aangezien sommige reacties heel lang zijn of uit meerdere ervaringen bestaan, heb ik soms de vrijheid genomen er stukjes uit te selecteren. Verder is er niks aan de tekst bewerkt, vandaar dat er soms spelling- en interpunctiefouten instaan.Ben je zelf wel eens geïntimideerd

Bij de vraag of men zelf wel eens geïntimideerd werd, gaf 98% van de vrouwen die de enquête invulde aan hier last van te hebben tegen 61% van de mannen. Het is dus blijkbaar niet iets dat enkel vrouwen overkomt. Aan de hand van de ervaringen die een aantal mannen opschreven, valt daar wel een theorie over te bedenken. Hier kom ik later op terug.

Schermafbeelding 2015-09-05 om 12.03.48De statistiekjes voor omstander zijn en verhalen horen komen overeen. Rond de 90% van de vrouwen ziet het wel eens gebeuren of heeft wel eens verhalen gehoord van mensen die er mee te maken hadden. Voor mannen ligt dit ongeveer 20% lager op 70%.

Ervaringen

Meestal vind ik catcalling niet eens zo heel erg omdat ik weet dat ze er toch niets meer mee willen. Ik vind het pas écht vervelend als ze te dichtbij komen en vasthoudend zijn. Zo is een vriendin van me op weg naar het huis van haar vriend laatst de hele straat lang lastig gevallen door twee mannen die per se haar nummer wilden hebben (dit was in het Oude Noorden, Rotterdam). En zo ben ik zelf een keer out of nowhere in mijn kruis gegrepen door een jongen die dat blijkbaar heel grappig vond om te doen. Ik durf nu nog steeds niet in die buurt te lopen met een korte broek aan. En dat was 3 jaar geleden, in de buurt van de Heemraadssingel, ook in Rotterdam.

Ik wordt al mijn hele leven (nou ja, sinds dat ik een paar borsten heb en er bijna meerderjarig uitzie) nageroepen door mannen op straat. Zowel op het platte land als toen ik in Utrecht kwam wonen.

 Amsterdam, laat in de avond, een metrostation. Het is rustig, drie meiden lopen voorbij twee jongens die bovenaan de trappen staan alsof ze iedereen willen verwelkomen. “TIETEN! TIETEN! TIETEN!” schreeuwen ze. Tien meter achter de meisjes loop ik. Ik voelde ogen branden en daarna was ik ook aan de beurt. “NOG MEER TIETEN! TIEE-TEN TIEEE-TEN!” Ik was alleen, in een stad waar ik niet thuis ben, zonder functionerende telefoon. Zeven kleuren, zeg ik je.

Dit zijn drie ervaringen van vrouwen, en ze geven een soort van doorsnede aan van de reacties die ik heb ontvangen. Het zijn reacties van mensen die aangeven dat roepers op straat ‘aanslaan’ op hoe ze er uit zien of wat ze dragen, en dan zich in de positie voelen om daar een opmerking over te maken, of zelfs aan iemand te zitten. Het meisje van de eerste reactie geeft aan dat ze zelfs daarom nu rekening houdt met haar kledingkeuze. Ze is niet de enige.

Ik woon in Rotterdam Zuid, en als het mooi weer is twijfel ik altijd of ik een jurkje aan zal doen of niet. Dit omdat ik weet dat als ik een jurkje draag, ik constant zal worden nageroepen en aangestaard. (Ik draag overigens beschaafde jurkjes die net boven de knie komen). Helaas gebeurt dit het hele jaar door, maar in de zomer is het wel het ergst.

Ook het voorbeeld van dat iemand je ongewenst aan begint te raken, seksuele intimidatie is niet onbekend.

Tijdens het werken degene die je bedient voor je horen zeggen:”daar wil ik wel overheen. Daar zou ik zelfs droog overheen gaan”, terwijl ik ongemakkelijk fast food aan deze persoon verkocht.
Geïntimideerd worden door oudere mannen die het nodig vinden te zeggen: ‘Jij hebt ook wel een bos hout voor de deur’, waarna er bespottend wordt gelachen en expres naar beneden gepraat word. Deze man probeerde mij te betasten terwijl ik naar voren leunde om zijn eten aan te geven.

Breda Chasse: wegversperren en proberen in de auto te trekken, gelukkig genoeg mensen in de buurt om te voorkomen

Montfoort, Utrecht: Tijdens het hardlopen werd ik ingehaald door twee jongens, waarvan een achterop de fiets. Deze jongen vond het nodig om bij het passeren me een mep op mijn billen te geven. Iets verderop stopten ze nog en wachten ze me op. Toen het ze duidelijk werd dat ik niet van plan was in hun richting te komen, fietsten ze pas verder.

Wat verder opviel was een aantal redelijk duidelijke verhalen van lesbische vrouwen (‘Als ik een euro kreeg voor elk pijpverzoek of (wanneer ik hand in hand loop/mijn vriendin kus) trioverzoek, had ik nu geen studieschuld.‘). Hierdoor kom ik ook terug op de mannen: veel mannen die hadden ingevuld dat ze last hebben van straatintimidatie en ook een verhaal achterlieten, zeggen zelf dat mensen aanslaan omdat ze gay zijn.

Ik ben meerdere keren lastiggevallen door groepen jongeren, die meestal gedronken hebben. Op de een of andere manier ontwaakt de drank hun gaydar en wordt ik vervolgens een doelwit. Varieert van roepen tot daadwerkelijk insluiten en bedreigen. Het voelt bij mij altijd alsof het doel is om stoer over te komen naar de rest van de groep. Heb nog nooit last gehad van een individu alleen. Ik woon in een dorp nabij Utrecht (regio)

 Nagroepen als homoseksueel (‘hey (vieze) flikker’, ‘ga kontneuken’), etc.

So far voor de LGBT-acceptatie in Nederland. De volgende reacties zijn weer van vrouwen. Ze geven aan op hoe veel verschillende manieren het probleem zich kan uiten, en het echt niet altijd maar roepende tieners op straat zijn:

Ik was dertien toen ik in de tram van Rotterdam Centraal naar huis toen ik werd lastiggevallen door een man. Het begon al toen hij in een praktisch lege tram naast me kwam zitten en aan me vroeg naar welke muziek ik luisterde. Omdat ik een hyper onzeker meisje was en ik niet onbeleefd wilde overkomen, gaf ik antwoord. Hij vroeg door: over school, wat ik die dag had gedaan en of ik een vriendje had. Ondertussen schoof hij steeds dichter tegen me aan en legde hij zijn hand op mijn been. Terwijl hij met zijn hand mijn bovenbeen streelde vroeg hij of ik misschien contact met hem wilde. Hij vond het niet erg dat ik 13 was. “Dan blijft het voor vijf jaar een geheimpje.” Door me tegen het raam te duwen zorgde hij ervoor dat ik niet weg kon. Na tien minuten ben ik “gered” door een vrouw met een kinderwagen die vroeg of ik haar kon helpen uitstappen. Eenmaal buiten zei ze dat ze alles had gezien, maar niet op een manier kon komen om me daar weg te krijgen. Uiteindelijk ben ik naar huis gelopen.

Amsterdam, Centrum; meneer van de wegwerkzaamheden. ‘Hallo mooie’, hoorde ik uit de werkput, ik knikte en zei hallo terug. Hierna vervolgde hij met ‘wooow wat een schoonheid’, waarop ik (omdat ik nog steeds langs zijn werkplekje liep) netjes ‘bedankt’ zei. Hierop klauterde hij uit zijn werkplaats en begon me te volgen. ‘Blijf staan dan’, ‘kom terug dan’, ‘ga met me uit’; intimiderend maar nog redelijk netjes. Zijn maten hadden de situatie echter opgepikt en deden mee. ‘Kom hem pijpen!’ ‘We neuken je allemaal’ ‘Niet doorlopen vieze hoer!’
Volgende keer als iemand iets aardigs zegt dan houd ik gewoon m’n hoofd weer naar beneden en zeg ik geen bedankt, zoals ik hiervoor altijd deed. Nu weet ik weer waarom.

Al fietsend naar het leidseplein werd ik ingesloten door 3 scooters. ‘Waar ga je heen schatje? Kom je met ons mee?’ Toen ik vriendelijk bedankte, kreeg ik naar mijn hoofd dat ‘al die bitches fucking arrogant zijn’ en werd er op mijn fiets en jas gespuugd.

Een aantal vrouwen komen ook met verklaringen en analyses waarom dit gedrag gebeurt:

Het zijn vooral van die groepjes die het doen. Dat begint al met verlekkerd naar een vrouw staren, en dan fluiten, opmerkingen maken over haar uiterlijk, en ga zo maar door. Ga je daar niet op in, dan wordt de sfeer er niet echt beter op en ben je arrogant, een hoer of weet ik welk ander woord er weer wordt verzonnen. Als het maar negatief en vernederend is want dat jij als vrouw niet in bent gegaan op een stel hitsige ventjes kan natuurlijk echt niet.

Mijn ervaring met straatintimidatie is eigenlijk niet heel groot, omdat ik mijn leven lang al in een dorp op de veluwe woon en waar het over het algemeen vrij rustig is. (. . .) De weinige keren dat ik in Amsterdam ben op een avond voor bijvoorbeeld een concert, merk ik wel dat ik gelijk een stuk sneller achterna geroepen wordt.

Jeetje, variërend van slechts een opmerking tot situaties waar je bang van wordt heb ik te vaak zoiets meegemaakt om het niet normaal te vinden dat je hiermee wel eens geconfronteerd wordt. Overigens [gebeurt het] vaker als je jonger bent dan wanneer je kinderen hebt (en je in de regel daarmee over straat gaat).

Het intimiderende zit hem erin dat je commentaar krijgt op je uiterlijk. Je wordt gedegradeerd tot lustobject. Omdat het dus totaal onbelangrijk lijkt voor catcallende mannen dat je een (intelligent) persoon bent waarmee te praten valt, die niet voor één gat te vangen is, schuilt er meteen het gevaar in dat deze mannen je pákken als je niet wilt. Ze hebben vaak fysiek voordeel. Ikzelf ben aangerand toen ik negen was. Ik wéér hoe het is om door een man gedwongen te worden. Om fysiek in het nadeel te zijn.

Vrijwel elke dag een incident. Ik ben er inmiddels immuun voor en toch.. het is onprettig. Een vorm van invasion van je personal space.

Geloof me: ik houd van flirten. Ik vind het superleuk en het is onschuldig. Wat het ook is, is tweezijdig gewenst: als je met iemand flirt maak je eerst contact, en als je avances niet gewaardeerd worden, dan stop je er vanzelf ook mee (hoop ik). Alle ervaringen hierboven zijn geen verhalen waarbij meisjes vroegen dat een wildvreemde man aan hun been ging zitten in de tram. Het meisje dat in de fastfoodtent werkt, gaf waarschijnlijk geen signaal af dat ze wilde dat haar klanten in haar borsten gingen grijpen. Het meisje op het Leidseplein hoopte niet dat ze ‘fucking arrogant’ genoemd ging worden toen ze haar nummer weigerde te geven. We moeten ophouden dit gedrag als onschuldig leuk te zien, want dat is het niet. Catcalling is geen grapje, het is intimiderend, eng en simpelweg niet oké.

Heb je ook ervaringen met catcalling of straatintimidatie? We zijn erg benieuwd. Je kan ze tweeten met het hekje #ditisgeenflirten of achterlaten in de comments hieronder of op onze facebookpagina.