Hoe goed is UN Women eigenlijk voor vrouwenrechten?

Het twitteraccount van UN Women tweette goed nieuws afgelopen week: vrouwen in Saudi-Arabië mogen zich registreren om te stemmen. Hierdoor kunnen vrouwen in dat land zich voor het eerst verkiesbaar stellen en ook stemmen. Maar is dat wel zo goed als het klinkt?

Saudi-Arabië is een absolute monarchie: de koninklijke familie bepaalt wat er gebeurt in het land. Landelijke verkiezingen zijn er dus ook niet, er is een nationale raad die advies mag geven aan de koning, maar de koning mag zelf weten wat hij daarmee doet. In 2011 waren er voor het eerst gemeenteraadverkiezingen voor een aantal zetels. De rest van de zetels werden verdeeld door de Saudische koning. Het stemrecht voor de vrouwen zal dus neerkomen op wat invloed invloed in de regio. Beter dan niks, maar een enorme democratische vooruitgang zou ik het niet durven noemen.

UN Women, het programma van de Verenigde Naties tweette waarschijnlijk zo enthousiast over deze vooruitgang om de simpele reden dat Saudi-Arabië in de Raad van Bestuur van deze organisatie zit. Om de zo veel jaar kunnen VN-landen toetreden tot het bestuur waarbij vaak ook een aantal posities gevuld worden door donor-landen: dit zijn landen die naast besturen ook de kas spekken met geld om doelen te verwezenlijken. De laatste keer dat zo’n positie vervuld moest worden, was er een doneer-race gaande tussen twee landen: Iran en Saudi-Arabië. De Westerse hemel en aarde werd bewogen om Iran de positie niet te laten verkrijgen, waardoor de Saudi’s netjes aan de vergadertafel konden aanschuiven. Helaas is de bittere waarheid dat je als vrouw in beide landen weinig ruimte hebt, maar volgens de lijstjes je het nog altijd beter voor elkaar hebt als je in Iran geboren wordt.

5171499288_02c92c3e95_zSaudi-Arabië staat op het gebied van (onder andere) vrouwenrechten continu onderaan de lijsten.
Vrouwen mogen niet alleen over straat, de abaya (een zwart gewaar dat alles behalve het gezicht bedekt) is verplicht in het openbaar, autorijden is verboden en er paradeert continu een zedenpolitie rond om te kijken of vrouwen zich wel aan deze en vele andere regels houden. Dit met name omdat in de wetten van het land vrouwen niet als even verantwoordelijk worden gezien als mannen, dus als vrouw heb je altijd een mannelijke ‘beschermheer’ nodig als je naar buiten gaat.

Het was dus een slimme keuze van Saudi-Arabië om in het bestuur van de vrouwenorganisatie te gaan, want als je dat doet (en ook nog eens de kas spekt), wie durft er dan nog kritiek op je te leveren? Het land is toch bezig met vrouwenrechten? Het gevolg van het toelaten van Saudi-Arabië in het dagelijks bestuur van deze organisatie zorgt er voor dat UN Women weinig tot niet kritisch kan zijn op landen die vrouwenrechten aan hun laars lappen, en blijft hangen in culturele awareness-campagnes als #HeForShe, de echte hervormingen worden nu namelijk geblockt vanuit de organisatie zelf.

Een verhaal dat mij altijd bij zal blijven is van een Saoedische meisjesbasisschool die in brand stond. Omdat de meisjes hun abaya niet aan hadden (het was immers een school met alleen maar meisjes), blokkeerde de zedenpolitie de voordeur van het pand. Meisjes mochten niet zonder gewaad op straat. Velen verbrandden of werden vertrapt in de paniek. Ze hebben inderdaad het beste voor met vrouwen.