Eetstoornissen en schoonheidsidealen: is dat wel zo verwant?

De afgelopen jaren is het steeds duidelijker geworden hoeveel mensen moeite hebben met een gezond eetpatroon: naast dat veel mensen ongezond te veel eten, is er ook een groep die ongezond weinig eet. Voor beide groepen worden verklaringen gezocht en oplossingen bedacht, van een vettaks tot een verbod op dunne modellen. Maar juist dat laatste doet de volgende vraag oprijzen: heeft de media en ons schoonheidsideaal wel zo veel invloed op hoe wij eten?

Het schoonheidsideaal heeft invloed!
Om dit te onderzoeken, moeten er twee fases Schermafbeelding 2015-08-19 om 14.56.39onderscheiden worden: het schoonheidsideaal en het effect op ons zelfbeeld, en ons zelfbeeld en welke acties wij daartoe ondernemen (zoals een eetstoornis ontwikkelen). De invloeden van ons schoonheidsideaal zijn bekend, en pijnlijk. Meisjes die op jonge leeftijd met barbies spelen, hebben een lager zelfbeeld, zwarte kleuters vinden witte poppen mooier en ‘beter’ dan de zwarte (wat overigens volgens het onderzoek met geïnternaliseerd racisme te maken heeft). Maar zorgt dit er voor dat mensen ook daadwerkelijk een eetstoornis ontwikkelen?

Een eetstoornis als controlemechanisme
Het idee over hoe schoonheidsidealen er direct voor zouden zorgen dat (met name) meisjes een eetstoornis zouden ontwikkelen, ligt onder vuur. Het zou een te simplistische weergave van de werkelijkheid zijn en er te veel vanuit gaan dat bijvoorbeeld anorexia nervosa of boulimia meer een keuze is dan een ziekte. Een theorie die de laatste tijd verkend wordt, gaat over het controlemechanisme rond eetstoornissen. Vaak ontwikkelen eetstoornissen zich in de puberteit, een tijd waarin je als puber eigenlijk weinig invloed hebt op de omgeving: je moet naar school, je moet je aan de regels van je ouders houden, je lichaam verandert opeens, je hebt eigenlijk weinig te zeggen over wat er met je gebeurt. Wat je wel onder controle kan hebben, is hoeveel je eet en ook hoe je lichaam zich ontwikkelt. Er zijn zelfs theorieën die zo ver gaan dat ze zeggen dat meisjes anorexia ontwikkelen omdat ze het idee ‘vrouw worden’ te eng vinden.

Met de tv uitzetten los je eetstoornissen niet op
Ja, ons schoonheidsideaal heeft invloed op ons. Wij gaan er anders door naar onszelf kijken, maar het is wellicht te simpel om te concluderen dat een reclame op tv met een dun model er voor zorgt dat meisjes zichzelf uithongeren. Het wordt tijd om de problematiek meerzijdig te bekijken en in te zien dat te dunne modellen verbieden misschien goed is voor de ongezond dunne meisjes in de branche, maar dat een verbod er misschien niet voor zorgt dat mensen minder snel een eetstoornis krijgen. Om dat voor elkaar te krijgen is het misschien veel meer van belang om met kwetsbare meisjes te praten over hoe het eigenlijk met ze gaat.