Wanneer ‘mag’ je jezelf een feminist noemen?

Regelmatig als ik met vriendinnen of lezers spreek zijn ze dolenthousiast over Stellingdames, hebben ze een of meerdere thema’s gevonden binnen het feminisme waardoor ze zich aangesproken voelen en waar ze zich (twijfelend of luid) voor uitspreken. Maar vaak gaat jezelf feminist noemen voor de meesten nog nét een stapje te ver. Soms omdat ze negatieve ideeën bij het feminisme hebben, maar ik hoor ook regelmatig vrouwen zeggen dat ze geen idee hebben of ze zichzelf wel feminist mógen noemen. Welnu, een beknopte gids over de vraag: wanneer mag dat eigenlijk? (spoiler: nu)

Al eerder schreven we over identificatie met het feminisme: uit onderzoek blijkt dat (jonge) vrouwen zich niet snel identificeren met hun stereotype beeld van feministen omdat ze denken dat feministen harde en kille vrouwen zijn. Ook is te zien dat veel mensen een foute definitie van feminisme hebben, en denken dat feminisme gaat over vrouwelijke overheersing op mannen. Allebei niet helemaal correct denk ik: feministen kille vrouwen? Ik vind mezelf en andere gelijkheidsstrijders nog behoorlijk gezellig. Daarnaast gaat feminisme voor mij over gelijke behandeling van mannen en vrouwen, niet overheersing van één van de twee geslachten over de andere. Maar ben je dan feminist als je gelijke behandeling nastreeft? Ik vind van wel. De Britse schrijfster Caitlyn Moran kwam met een nog simpelere definitie (voor vrouwen):

Steek je hand in je onderbroek. A – Heb je een vagina? En B – Wil je daar iets over te zeggen hebben? Als je beide vragen met ‘ja’ hebt beantwoord, mag ik je feliciteren! Je bent een feministe.

Caitlyn Moran in “How to be a Woman”

Wanneer weet je wanneer je feminist wil zijn of bent?
Voor Caitlyn Moran was het dus zo gemakkelijk als haar hand in haar broek steken, maar voor de mensen die dat geen doorslaggevend criterium vinden: er is geen moment vol trompettergeschal of zingende engelen waarop je opeens beseft “Ja, ik ben een feminist!”. Bij mij was het zo dat ik er steeds meer en meer over ging lezen en op een gegeven moment besefte dat ik mezelf dan net zo goed feminist kon noemen. Justine vond online veel feministische rolmodellen en ontwikkelde bewondering voor de term, waardoor identificatie snel verliep. Ik dacht zelf: als ik in de definitie pas van iemand die gelijke rechten en kansen voor mannen en vrouwen strijdt, waarom dan ook niet? Toen ik mezelf uiteindelijk feminist ging noemen, waren de meeste mensen in mijn omgeving al zo gewend aan mijn feministische rants dat het ze weinig meer uitmaakte. “O, je noemt jezelf nu ook feminist? Was dat dan niet al zo?”

Wat moet je doen zodra je jezelf feminist noemt?
Een veelvoorkomende mythe is dat zodra je jezelf feminist gaat noemen er een kaartje in je brievenbus valt met “Welkom bij de feministenclub! Bijgevoegd een voucher voor een kek kort kapsel en een waardebon voor een tuinbroek. Gelieve altijd te dragen en in het kader van duurzaamheid je huis de komende tijd verwarmen met de restwarmte van je verbrande bh’s.” maar dit valt in werkelijkheid tegen: een feminist kan elke verschijning aannemen en je hoeft dus ook echt niets te veranderen aan hoe je er uit ziet of wat je doet. Als je kort haar leuk vindt, lekker doen, maar lange lokken zijn ook hartstikke welkom. Ook is er (helaas, helaas) geen wekelijkse feministenvergadering waarin besproken wordt wat je op dat moment moet vinden van de ophef du jour over seksistische reclames en rokjeslengte: dat mag je helemaal zelf bepalen. Het is trouwens ook niet erg als je niet helemaal zeker weet wat je vindt van een onderwerp, of als je mening in de loop van je feministencarrière verandert. Meningen kunnen gedurende je leven veranderen, en dat is niet erg. Je hoeft ook niet als je jezelf feminist noemt elke dag drie artikelen van Stellingdames te delen op je Facebookpagina. Gaan we niet moeilijk over doen, maar hee, het hóéft niet.

Waar moet ik me druk om maken?
Zoals aangegeven bij de vorige vraag: dat mag je helemaal zelf weten. Vind je gendermarketing stom? Dat mag. Vind je de Suit Supply-posters juist een viering van de vrouwelijke seksualiteit? Dat mag ook. Vind je dat er te weinig vrouwen in de top zitten, maar vind je een vrouwenquotum een te rigide instrument? Ook dat is mogelijk. Uiteindelijk is ‘het feminisme’ niet meer dan een politieke beweging vol met mensen die hetzelfde doel nastreven (gendergelijkheid), maar allemaal verschillende manieren zien om dat te bereiken. Vergelijk het met de Nederlandse politiek: D66 en de VVD noemen zichzelf allebei ‘liberaal’, maar kijken in hun liberale visie wel heel anders tegen de EU aan. Je mag het dus ook best gewoon oneens zijn met een andere feminist. Graag zelfs. 

Help! Ik heb niet over alle thema’s een mening
Dat is prima! Justine en ik proberen op Stellingdames feminisme vrij breed te belichten, maar je kan ook prima met name strijden voor de rechten van sekswerkers, je verdiepen in gender en werk of je met name bezighouden met seksualiteit en gender. En er zijn nog zo veel meer thema’s die aandacht verdienen, zoals seksueel geweld, het gebrek aan kennis over hoe vrouwen op medicijnen reageren, genderongelijkheid die mannen treft en ga zo maar door. Het is prima om je met name in één deelgebied te verdiepen.

Wat wél als heel belangrijk wordt gezien in het feminisme in 2016 is intersectioneel denken over issues: onderdrukking kan namelijk soms niet alleen uit gender, maar ook uit andere factoren voortkomen. Eerder schreef Justine een heel interessant stuk over intersectioneel feminisme. Een must-read voor iedereen die zich verder wil verdiepen.

Wat kan ik als (jong) persoon nou precies betekenen voor het feminisme?
Dit ligt eraan wat je zelf wil: je kan opiniestukken gaan schrijven (die heel erg welkom zijn op Stellingdames!) of twitteren over situaties die je tegenkomt, je kan acties en avonden over dit onderwerp organiseren of meedemonstreren met een opkomende groep in Nederland tegen racisme en seksisme, maar je kan ook gewoon met mensen in je omgeving in discussie gaan over dit onderwerp. Daar begint het uiteindelijk allemaal. Je kan er mensen op wijzen als je het idee hebt dat ze iets doen wat onaardig of oneerlijk is vanuit genderperspectief, maar je kan het ook gewoon meer bij jezelf houden en (eerst) de kat uit de boom kijken. Vind je eigen sterke punten op dit gebied, en doe waar je je comfortabel bij voelt. Uiteindelijk vind je er zelf een vorm in, en zo variëren de verschillende uitingsvormen ook enorm onderling.

Kan ik als man ook feminist zijn?
Wij bij Stellingdames vinden van wel: juist als man kan je een hele grote impact hebben op je (mannelijke) omgeving door mensen aan te spreken als je ongelijkheid ziet. Door tegen je vrienden te zeggen dat vrouwen naroepen als best wel intimiderend te ervaren of simpelweg in de kroeg “Dude, heeft ze hier wel zin in?” te vragen kan je het leven van een heleboel meisjes een stuk eenvoudiger te maken. Of bespreek de zaken die jou persoonlijk raken: ongelijk vaderschapsverlof, taboe op emoties tonen, druk om als man fulltime te werken en je niet ‘vrouwelijk’ te gedragen. Los daarvan ben ik van mening dat meer feministen altijd beter is, en het me zelf uiteindelijk ook werk bespaart. Man, noem jezelf feminist! Over de rol van mannen binnen het feminisme hebben we overigens ook wat gastblogs klaar staan: hier, hier , hier en hier.

Zie hier een beknopte en waarschijnlijk incomplete lijst met vragen die mensen hebben rond het onderwerp van jezelf feminist noemen. Staat je vraag er niet tussen? Je mag ons gerust mailen of een berichtje sturen op Facebook. En twijfel je zelf nog over jezelf feminist noemen? Begin eens met je hand in je broek te steken.

Comments

comments