Seksisme maakt vrouwen niet sterker

Over de seksuele cultuur bij studentenverenigingen is al menig opiniestuk volgeschreven. Het grootste deel was afkeurend, en probeerde het in een groter plaatje van ongelijkheid te plaatsen, maar niet allemaal. Zo viel het stuk van afgelopen zaterdag van Rosanne Hertzberger, over haar tijd bij de Leidse studentenvereniging Quintus op. Seksisme maakte vrouwen daar namelijk, aldus de microbioloog, “sterker dan ooit”.

Het stuk (blendle, €) laat zien dat Rosanne met gemengde gevoelens op haar studententijd terugkijkt: de hang naar traditie zorgt er naar haar mening voor dat vele besturen “aartsconservatief” zijn en bang zijn om in te grijpen bij misstanden. Ook erkent ze dat seksisme en vrouwonvriendelijkheid hoogtij vieren bij de studentenverenigingen. Betastingen en zelfs (geruchten over) seks met vrouwen die maar half bij bewustzijn waren, leken aan de orde van de dag. Maar het lijkt niet alleen maar nadelen te hebben: seksisme zorgde er voor dat zij en haar vrouwelijke verenigingsgenootjes verenigd harder gingen schreeuwen dan de mannen, het heft in eigen hand namen en als het te erg werden de ‘brandslang’ erbij pakten. Samen veroverden ze de macht terug van de mannen. Het maakte ze sterk. Seksisme had dus, aldus haar, niet alleen maar nadelen.

Leren omgaan met seksisme
Het seksisme waar de schrijfster mee te maken had, zorgde er dus voor dat ze assertief werd. Het leerde haar om nee te zeggen, en verenigd met vrouwen het desbetreffende seksisme te overwinnen en daardoor kwam ze op gelijke voet te staan met de mannen uit haar club. Dat is natuurlijk heel fijn voor Rosanne, maar is het daarmee ook gelijk waar? Het is lastig om iemands ervaring te beoordelen. Dat ga ik dan ook niet doen. Wat wel te zien is, is een groeiende trend om te focussen op hoe iemand omgaat met onderdrukking (seksisme, racisme, homofobie en ga zo maar door) in plaats van de daadwerkelijke bron van seksisme (in het geval van corpsballengedrag) op te lossen. We vragen topvrouwen hoe ze omgingen met groeiende (werk)druk toen ze kinderen kregen, we vertellen meisjes hoe ze seksueel geweld kunnen “voorkomen” door aanpassing van hun kleding, we geven vrouwen tips hoe ze moeten omgaan met seksisme op het werk en Rosanne pakt een brandslang. Niemand vraagt zich af of we deze status quo met extra hindernissen voor vrouwen wel moeten willen.

Willen we een samenleving waarin je als vrouw inderdaad continu vragen krijgt bij jouw vaardigheid van kinderen en werk combineren? Willen we dat vrouwen seksuele intimidatie bij studentenverenigingen tegengaan door een brandslang te pakken? Dit legt de verantwoordelijkheid van het bestrijden van seksisme heel erg bij de vrouwen neer. Als vrouw moet jij de juiste reactie op seksisme hebben. Jij moet zorgen dat je harder schreeuwt, jij moet harder stampen op de verenigingsavond. Maar krijg jij hulp als iemand je grijpt en je geen brandslang bij de hand hebt?

Het systeem blijft
Het zal vast tot een zekere hoogte effectief zijn, maar het zorgt er wel voor dat generaties vrouwen op dezelfde manier een probleem moeten bevechten waar mannen minder of zelfs geen last van hebben. Het systeem blijft hetzelfde, alleen de poppetjes veranderen. Hertzberger benoemt op het einde van het stuk dat er ook in topfuncties nog veel seksisme bestaat. Maar is dat heel gek als een derde van de Nederlandse bestuurders bij het corps heeft gezeten waar seksisme klaarblijkelijk getolereerd werd? En hoe bestrijd je als topvrouw seksisme als je vroeger met het bierglas is ingegoten dat je er niks van mag zeggen?  Uiteindelijk creëer je alleen maar een cultuur waarin seksisme kan gedijen, omdat niemand er echt grote problemen mee heeft. De normen en waarden van een studentenvereniging lossen niet opeens in het niets op, zodra iemand begint met werken. Als we dat soort seksisme willen oplossen is het belangrijk om ook te kijken wat er aan de voet van die grote boom gebeurt. Zing, stamp, maar tolereer ongelijkheidsdenken niet.

Comments

comments