Nzume houdt witte Nederlanders een spiegel voor

Vandaag verschijnt het boek ‘Hallo witte mensen’ van actrice en theatermaker Anousha Nzume. In dit boek adresseert Nzume witte Nederlanders, en onderwijst ze hen over racisme en wit privilege. “Vragen als: ‘Hoe zit het nou met het n-woord?’, ‘Dan is blanke vla zeker ook racistisch?’ en ‘Iemand een tropische verrassing noemen is toch juist een compliment?’, worden in dit boek beantwoord”, schrijft haar uitgever. Op de verschijningsdatum van haar boek spraken we Nzume over opgroeien in Nederland als vrouw van kleur en haar verzet tegen racisme en seksisme.

In interviews met de NRC en Opzij omschrijf je je ervaringen met seksisme en racisme op jonge leeftijd. Zo werd je als een van de weinige vrouwen van kleur op je middelbare school gezien als exotisch en hyperseksueel, en noemden kinderen je op basis van je huidskleur ‘vies’. Welk advies zou je jonge Nederlandse vrouwen van kleur geven die jou wellicht op die leeftijd hadden geholpen?
“Jonge vrouwen zoeken nog vaak hun plek. In een relatie, bij een baas, ze verkeren vaak in onzekere posities. Wat ik heel erg geleerd heb van bijvoorbeeld Flavia Dzodan toen ze bij onze Dipsaus-podcast was is dat je andere mensen niet moet vertellen hoe ze moeten overleven. Alleen al blijven staan is vaak een prestatie voor mensen van kleur.

Wat wel heel erg helpt is ook met mensen omgaan die op je lijken. Ik ben opgegroeid in een zeer witte omgeving en dat leidde, ondanks hun goede intenties, vaak tot onbegrip bij vrienden. Toen ik vrouwen van kleur ontmoette was dat een verademing. Een initiatief zoals The Glow Up (initiatief waarbij jonge Afro-Nederlandse vrouwen elkaar in intieme en warme setting ontmoeten, red.) van Rowan Blijd en Charlene Hiwat-Kortstam is een mooi voorbeeld van zo’n belangrijke ruimte. Je staat daarmee als personen van kleur samen sterk mee. Door samen ervaringen te delen en bij elkaar te komen kun je je uiteindelijk ook sterker voelen om je wel eens uit te spreken. Voor mij kwam dat moment publiekelijk in 2008, toen Robert Vuijsje in zijn boek ‘Alleen Maar Nette Mensen’ zwarte vrouwen exotiseerde.”

“Toen ik vrouwen van kleur ontmoette was dat een verademing” 

Hoe ga je om met het stereotype van de ‘boze zwarte vrouw’ bij het aankaarten van deze issues? Toen Clarice Gargard bijvoorbeeld als een van de meest kalme tv-gasten bij Nederlandse talkshows verscheen om haar kennis over racisme te delen, kreeg zij ook dit stempel op zich door bepaalde Twitteraars.
“Ik houd heel erg mijn eigen manier aan, en dat is altijd wel met een glimlach en op vriendelijke toon geweest. Maar zelfs al doe ik dat, dan nog zeggen mensen wel eens als ik wat emotie toon, of bijvoorbeeld veel met mijn handen bewegingen maken: ‘Nou nou, kalm aan’. Het stereotype van de boze zwarte vrouw is een hardnekkige trope, en heb ik vast zelf ook geïnternaliseerd. Ik merk ook dat ik in bepaalde ruimtes, bijvoorbeeld met de meiden van Dipsaus, op een heel andere manier bepaalde onderwerpen bespreek dan publiekelijk.”

Hoe vind je de energie om door te zetten nadat je een stortvloed van haat over je heen krijgt? Op Twitter verschenen er al dramatische reacties, alleen al op de titel van je NRC-interview ‘Witte Nederlanders moeten een dikkere huid kweken’.
“Oh, ik houd me daar echt niet mee bezig! Ik blokkeer al tijden alle haat weg. Vriendinnen zeggen wel eens zeggen: ‘Oh wat vreselijk, die reacties!’, maar ik zie het allang niet meer. Er gaan ook zeker nu negatieve opiniestukken komen over mijn boek, maar dat is onderdeel van een business model. Er moeten stukjes worden geschreven, centjes verdiend worden. Ik heb deze riedel inmiddels al een paar keer meegemaakt, en ben nu echt blissfully ignorant.”

“Sociale media geeft ons bestaansrecht” 

Nu er ruimte is voor boeken zoals de jouwe en bijvoorbeeld Gloria Wekker’s White Innocence, en er meer en meer protest zowel offline als online ontstaat, lijkt er hoop op een nieuwe feminisme- en antiracismebeweging. Juist ook onder jongeren. Deel jij deze hoop?
“Deze issues werden jaren geleden al aangekaart door oudere generaties activisten, dus daar ligt het niet per se aan. Zij organiseerden zich destijds al, maar er was toen heel weinig over te vinden in mainstream media. Wat nu echt alles heeft veranderd, is de opkomst van sociale media. Het geeft activisten de kans om elkaar te leren kennen, om ons te organiseren, om solidair te worden met elkaar. Vroeger moesten mensen met veel pijn en moeite vergaderingen organiseren, nu kunnen activisten elkaar wereldwijd direct online spreken.

Daarom adviseer ik jonge vrouwen ook altijd: blokkeer alle haat gelijk, maar ga op Twitter! Ik was echt niet zo ver gekomen als ik me niet op sociale media had bevonden. Het geeft de kans om te netwerken en zaken die online spelen druppelen ook door naar mainstream media. Columnisten reageren nu vaak, al is het met tegenzin, op online ophef. Sociale media geeft ons bestaansrecht. Dus ja, ik ben zeker hoopvol op de toekomst.”

‘Hallo witte mensen’ verschijnt vandaag bij Amsterdam University Press (€14,95) Met de actiecode ‘STELLINGDAMES’ kun je via deze link het boek ‘Hallo witte mensen’ zonder verzendkosten bestellen.

Comments

comments