#NiUnaMenos: de Argentijnse vrouwenprotesten

Florencia De Simone (34 ) is Italiaans-Argentijns en woonachtig in Buenos Aires. Ze is feministe, werkt in de PR, en brengt (te?) veel tijd door op Twitter. Ze houdt van koffie en katjes. In haar vrije tijd leert ze Nederlands en probeert ze Bourgondiër te zijn. Speciaal voor Stellingdames schreef ze dit stuk over de vrouwenprotesten in Argentinië.

Vorige week woensdag gingen 100.000 vrouwen de straat op in Buenos Aires. Zij eisen een einde aan het geweld tegen vrouwen in Argentinië: iedere 30 uur wordt er namelijk een vrouw vermoord in het Zuid-Amerikaanse land.

De demonstranten waren in het zwart gekleed. Het protest was dan ook een massale rouwstoet door het centrum van de hoofdstad om gerechtigheid voor de dood van Lucía Pérez te eisen. De zestienjarige Argentijnse werd begin oktober gedrogeerd en verkracht. Daarna doorboorden de daders Lucía met een scherp voorwerp, waardoor ze aan een hartstilstand overleed.

Zwarte Woensdag
Ondanks de stortregen en de kou kwamen de Argentijnse vrouwen massaal naar deze ‘Zwarte Woensdag’. De vrouwen achter het protest, verzamelen zich onder de slogan
Ni Una Menos, wat zoiets betekent als ‘Niet één minder’. Het collectief, opgericht door enkele journalisten, gebruikt vooral Twitter en andere sociale media om op te roepen tot protest, en met succes: sinds 2015 krijgen ze iedere paar maanden tienduizenden vrouwen op de been. Inmiddels heeft de beweging zich zelfs over heel Zuid-Amerika verspreid.

Hoewel Argentijnse politici van links tot rechts zich solidair verklaren met de protestbeweging blijft het geweld aanhouden. Op een enkele hulplijn na is er de afgelopen jaren helaas weinig veranderd. Sterker nog: op de dag van het protest schafte het parlement de enige onderzoekseenheid af die onderzoek deed naar het geweld tegen vrouwen.

Machismo in Argentinië
De protesten blijven dan ook hard nodig. Als vrouw word je in Argentinië continu blootgesteld aan machismo, vanaf jonge leeftijd. Toen ik als dertienjarige op een dag van school naar huis liep stopte er opeens een auto naast me, en liet een wildvreemde man me zijn piemel zien: ik was in shock.

Als vrouw wordt iedere dag van alles naar je hoofd geslingerd. Ik word daar bang van, en pas (on)bewust mijn gedrag aan. Als je na het uitgaan in een taxi stapt, dan geef je altijd het nummerbord door aan je vriendinnen, en laat je met een Whatsappje weten wanneer je veilig bent thuisgebracht. Het zijn noodzakelijke maatregelen. Vanwege de angst lijken ze normaal, maar dat zijn ze natuurlijk niet: ik wil niet moedig zijn, maar vrij!

Want als het misgaat, is het gebruikelijk dat vrouwen alsnog de schuld krijgen. Toen laatst twee Argentijnse meiden werden vermoord op vakantie, was de eerste reactie van veel mensen: “Waarom reisden ze eigenlijk alleen, dat is toch onverantwoord?”

“Als je na het uitgaan in een taxi stapt, geef je altijd het nummerbord door aan je vriendinnen en laat je met een Whatsappje weten wanneer je veilig bent thuisgebracht”

Seksueel geweld is aan de orde van de dag
Maar ook thuis zijn veel vrouwen niet veilig. Als je man of vriend je slaat, wordt dat in de praktijk als een privékwestie gezien. Ook hoef je niet te rekenen op bescherming van de politie. Meestal weigeren mannelijke agenten zelfs aangifte op te nemen: “Met een laag uitgesneden truitje of een kort rokje vraag je er nou eenmaal om” is de (impliciete) boodschap.

Om het machismo in Argentinië zichtbaar te maken, hield Ni Una Menos een enquête waarin vrouwen werd gevraagd hun ervaringen te delen. 59.000 vrouwen deden mee, waarvan 99% aangaf het slachtoffer te zijn geweest van geweld. 12% van de deelnemers antwoordde “Ja” op de vraag of men ooit was verkracht. Schokkende cijfers. In november worden de volledige resultaten van het onderzoek bekendgemaakt.

Ondanks het geweld hoeft de beweging niet op sympathie van iedereen te rekenen. Dat heeft ook te maken met het beeld dat de media schetst. Op dezelfde dag dat Lucía Pérez werd vermoord, werd in Rosario (tweede stad van Argentinië) een feministisch congres georganiseerd met 70.000 deelnemers. Aan het congres besteedden de media amper aandacht, maar de feministische graffiti op enkele gebouwen werd breed uitgemeten. Aan het vandalisme werd zelfs meer aandacht besteed dan de moord op Lucía. Te gek voor woorden.

Een vuist tegen geweld
Toch kunnen we als vrouwen niet opgeven. We moeten eensgezind een vuist maken tegen het geweld. We kunnen niet wachten tot mannen hun gedrag veranderen, of politici ons eindelijk serieus nemen.

Als we zien dat een vrouw wordt lastig gevallen, moeten we direct ingrijpen. Als dat niet lukt, dan moeten we op z’n minst het geweld vastleggen als bewijs. Ook voor subtiele vormen van geweld moeten we waakzaam zijn: op de werkvloer krijgen mannen vaak onterecht krediet voor werk dat we als vrouwen hebben verzet, omdat ze zich een idee of resultaat toe-eigenen.

Last but not least moeten we ook naar onszelf kijken: we moeten stoppen met het veroordelen van de keuzes van andere vrouwen. Soms zijn wij zelf de grootste macho’s. Als een vrouw met veel mannen seks heeft dan wordt ze al snel een hoer genoemd, terwijl een man die hetzelfde doet als ‘winner’ wordt gezien.

Het protest van afgelopen woensdag geeft me echter hoop: ik zag meiden van vijftien jaar oud mee demonstreren. Zij zijn zich bewust van het belang om op te komen voor je rechten als vrouw, iets wat ik op die leeftijd nog niet had. Daarom denk ik dat dit protest slechts het begin is van een verandering in de Argentijnse maatschappij.

Comments

comments