Mansplain Monday #9: You know nothing, Jon Snow

In de rubriek Mansplain Monday wisselen feministische mannen Lucas en Sander elkaar af en beschrijven wekelijks hun visie op seksistische zaken. Deze week: Lucas over omgekeerd seksisme en racisme.

De serie Game Of Thrones, bekend van de hoeveelheid bloot, de nog grotere hoeveelheid dood, is weer begonnen. De acteur achter het personage Jon Snow, Kit Harington, haalde van de week een oude klacht van stal: mannen worden ook slachtoffer van seksisme. Hij wilde ook wel eens gezien worden als meer dan een mooiboy, en gewaardeerd worden om z’n vaardigheden als acteur. Feministisch blog Jezebel wees er op dat Harington het eigenlijk had over het objectificeren van mannen in plaats van over seksisme. Inhoudelijk heeft Harington daar zeker een punt, want objectificatie is ook voor mannen onwenselijk, maar is het ook seksisme? En bestaat er zoiets als reverse seksism, of reverse racism?

Die vraag is relevant, omdat hij niet alleen opgeworpen wordt door overbetaalde acteurs die klagen over dat mensen ze te mooi vinden (ja, ik ben jaloers), maar in iedere discussie over seksisme langskomt. Vrouwenquota? Seksisme tegen mannen! Bij gelijke geschiktheid geven we de voorkeur aan een kandidaat met allochtone achtergrond? Racisme tegen witte mensen! Beyonce benoemt de systematische achterstelling van zwarte vrouwen? Racisme én seksisme tegelijkertijd!

Vooroordelen plus macht
Laten we even beginnen met wat seksisme eigenlijk is. Zoals ieder ‘isme’ zijn er evenveel definities als er meningen over zijn. De definitie die
sinds de jaren ’60 echter vaak gehanteerd wordt is dat racisme en seksisme een product zijn van vooroordelen én een machtsverhouding (prejudice plus power). Niet ieder vooroordeel drukt een machtsverhouding tussen een dominante en onderdrukte groep uit, en alleen die vooroordelen die dat wel doen zijn seksistisch of racistisch. Macht is in deze context de structurele positie die een bepaalde groep in een samenleving inneemt; dat iets komt van een vrouwelijke leidinggevende maakt die algemene verhouding nog niet omgedraaid. Daarnaast vraagt het om een connectie tussen het vooroordeel zelf (‘vrouwen zijn emotioneel’), en het in stand houden van de machtsverhouding (‘vrouwen kunnen dus geen managementfunctie aan’).

De kritiek op die definitie is vaak dat hij tot de conclusie leidt dat alleen mannen seksistisch kunnen zijn, en alleen witte mensen racistisch. Die kritiek is niet helemaal terecht. Seksisme door vrouwen, tegen mannen zou wel kunnen bestaan, in een samenleving die niet patriarchaal maar matriarchaal van aard is. Op dezelfde manier zou racisme door niet-witte mensen kunnen bestaan in een samenleving waar wit niet dominant is. Dus ja, ook Chinezen in China kunnen racistisch zijn, of minderheden binnen een bepaalde samenleving onderling. Racisme is niet inherent aan je witte huidskleur, evenmin als seksisme een product is van je XY-chromosomen. Het is afhankelijk van de positie die je in een bepaalde samenleving inneemt.

Scheve verhouding
Het punt is echter dat we in een samenleving leven waar witte mannen de dominante groep
zijn, gehuil van rabiaat rechts ten spijt. Dus ja, hoewel iedereen vooroordelen kan hebben (en vermoedelijk ook heeft), zijn racisme en seksisme in Nederland een product van die dominantie. Daarnaast zijn seksisme en racisme geen wereldwijde zero sum game, zoals ik hier al eens eerder heb geschreven. Dat het elders ter wereld ook, of zelfs erger gebeurt, doet niet af aan hoe erg het hier is. “Ja maar, Arabieren zijn ook racistisch tegen witte mensen, ga maar eens werken in Abu Dhabi” is dan ook geen best argument om racisme in Nederland te relativeren.

Dat wil natuurlijk niet zeggen dat omgekeerde vooroordelen niet kwalijk zijn. Two wrongs don’t make a right, maar ik moet de eerste feminist nog tegenkomen die vecht voor het recht om vooroordelen over mannen te hebben. Belangrijker nog, geklaag over omgekeerd seksisme of omgekeerd racisme komt nogal kleinzielig over als je in acht neemt hoe wij witte mannen nog steeds structureel bevoordeeld worden. We nemen meer dan 2/3 van de leidinggevende posities in, verdienen meer en worden op straat niet nagefloten (nee, ik ben niet jaloers). Gaan we dan mekkeren over omgekeerd seksisme als er eindelijk eens maatregelen worden genomen om wat aan die scheve verhouding te doen? Ik dacht het niet. Dat Jon Snow aan het klagen is, wil niet zeggen dat wij dat ook moeten doen.

Comments

comments

1 Comments

  1. Pingback: Stop eens met klassiek onderdrukken | Stellingdames

Comments are closed.