Mansplain Monday #7: Vilein white- en mansplainen

In de rubriek Mansplain Monday wisselen feministische mannen Lucas en Sander elkaar af en beschrijven wekelijks hun visie op seksistische zaken. Deze week: Lucas over het verwijt van tegenstanders dat antiracismeactivisten zelf aan het whitesplainen en mannelijke feministen aan het mansplainen zijn.

Wat is dat met ‘roomblank’ de laatste tijd?”, vroeg Asha ten Broeke zich onlangs op Twitter af. Goeie vraag, want het lijkt plotseling overal op te duiken. Deze keer ging het om Bart Schut, één van de huishaters van Jalta en de Dagelijkse Standaard, die Sunny Bergman even op haar plaats meende te moeten zetten omdat ze kritisch was op Ebru Umar. Schut is daar echter niet alleen in, overal en nergens wordt de legitimiteit van antiracismeactivisten in twijfel getrokken omdat ze zelf wit zijn, of de feministische overtuigingen van mannen betwijfeld (ze doen het alleen maar voor de seks!)

Eerst even een kleine exegese over de term ‘blank’, en erger, ‘roomblank’. Wie deze site volgt, of een site als Republiek Allochtonië, ziet dat hier de voorkeur wordt gegeven aan ‘wit’. Die keuze is niet om het even. ‘Blank’ heeft een duidelijk koloniaal verleden als antoniem van ‘zwarte’ of ‘neger’. Daarnaast suggereert het iets neutraals en onbesmets, de uitgangspositie tegenover de ‘afwijking’ van zwart of getint. Daarmee is de term dus niet waarde-neutraal, maar juist enorm geladen. Roomblank is nog net een trapje erger, omdat er een zalvende verhevenheid in doorklinkt. Afblijven dus, ook als het ironisch gebruikt wordt, hipsters.

Geen one-size-fits-all-antwoord
Back on topic: wat er gaande lijkt te zijn, is een armlastige poging om het verwijt van
whitesplaining, of in sommige gevallen mansplaining, terug te kaatsen naar mensen die zich uitspreken tegen racisme of seksisme. Dat whitesplaining en mansplaining een probleem zijn is op deze site uitvoerig aan de orde gekomen. Ten overvloede: het is niet aan leden van een dominante groep (afhankelijk van het debat, wit, man, en/of hetero) om te bepalen hoe de strijd voor gelijkheid met die groep gevoerd moet worden. Dat levert natuurlijk spanningen op, want wat doe je als je als witte man denkt legitieme, inhoudelijke kritiek te hebben? Daar is geen one-size-fits-all antwoord op, maar een beetje terughoudendheid en zelfbewustzijn helpen een hoop. Wij witte kerels zijn ten slotte al meer dan genoeg aan het woord.

“Veeleer gaat het om het oneigenlijk onderuit schoffelen van mensen die het tegen seksistische, racistische of homofobe praktijken opnemen”

Whitesplaining en mansplaining zijn reële risico’s, maar laten we nog eens kijken van wie het verwijt hierboven komt. Een klein beetje Google Fu naar ‘roomblank’ levert de volgende bastions van sociale rechtvaardigheid en nuance op: GeenStijl, The Post Online, Joost Niemöller, de Dagelijkse Standaard, en als een soort Skittle in de bak M&M’s, het Parool. Eén of andere grapjas heeft het ook voor elkaar gekregen de redactiepagina van de Groene Amsterdammer tussen de zoekresultaten op te laten duiken, maar het woord zelf komt daar verder niet in terug. Het is echter duidelijk dat het voornoemde sites niet te doen is om het geven van een stem aan groepen die minder aan het woord komen.

Check your privilege
Veeleer gaat het om het oneigenlijk onderuit schoffelen van mensen die het tegen seksistische, racistische of homofobe praktijken opnemen, waar juist die clubs zich schuldig aan maken. Heel kinderachtig eigenlijk: jij bent wit, waarom maak je je druk om de zwarte zaak? Dat is echter geen
whitesplaining of mansplaining: dat heet ‘checking your privilege’. We leven helaas nog steeds in een samenleving waar dingen serieuzer worden genomen als ze van een witte man komen, dan van een vrouw of een niet-witte man. Ergo, beter gebruik je dat voorrecht om andere witte mannen erop te wijzen dat ze de mist in gaan – bijvoorbeeld omdat ze zonder het te realiseren seksistische taal bezigen, of vooroordelen spuien. Of je neemt het eens op voor een antiracisme/antiseksisme-activist tegenover je witte vrienden.

Zie hier ook de licht ironische – ja, dus toch hipster – lading van de titel van deze categorie columns. Wat Sander en ik hier schrijven, zal voor het vrouwelijke smaldeel van het Stellingdames-publiek vermoedelijk niets nieuws zijn. Daar zijn de columns ook niet voor bedoeld. Het is een kijkje in het mannen-voor-mannen-perspectief op intersectioneel feminisme, zonder de pretentie dat wij het beter weten dan zij die er zelf tegenaan lopen. Op dezelfde manier is het dus vreemd om als witte man iemand als Sunny Bergman aan te vallen op haar huidskleur, omdat ze iets zegt over behoorlijk discriminerend taalgebruik – zelfs al komt dat van iemand van Turkse afkomst. Op die manier iemand de maat nemen, dat is pas écht vilein mansplaining. Ur doin’ it wrong, m8.

Comments

comments