Mansplain Monday #27: Onderdrukking? Eigen schuld!

In de rubriek Mansplain Monday wisselen feministische mannen Lucas en Sander elkaar af en beschrijven ze wekelijks hun visie op seksistische zaken. Deze week schrijft Sander over hoe racisme, seksisme en homofobie altijd je eigen schuld is.

Vorige week ging het in De Volkskrant over vrouwen die na een ‘kinderpauze’ (tijdelijk stoppen met werken om voor kinderen te zorgen) hun carriere zien stranden. “Kinderpauze in Nederland funest voor topfunctie”, zo luidde de titel.

Het woord ‘seksisme’ komt er niet in voor, al leggen twee van de vrouwen de verantwoordelijkheid in ieder geval bij het systeem dat de vrouwen uitsluit na een zwangerschap. Het probleem van een stagnerende carrière is namelijk helemaal niet de kinderpauze. Wat maken een paar maanden nou helemaal uit op een carrière van dertig jaar?

Nee, het probleem is hoe wij omgaan met kinderpauzes. Het probleem is dat mannen veel minder voor de kinderen zorgen, en minder in het huishouden doen. Het probleem is dat mannen geen vaderschapsverlof krijgen. Het probleem is dat de structuur van de samenleving vrouwen straft voor het hebben van kinderen.

Oftewel: het probleem is seksisme.

Nederland Benoemland
In Nederland Benoemland vinden we het maar moeilijk om dat te benoemen. We hebben het liever over het gedrag van de slachtoffers, dan de structuren die dat gedrag problematiseren, en dan nog het liefst op ontzettend selectieve wijze. De witte Nederlandse man wordt nooit geproblematiseerd, de status quo wordt niet bevraagd, alleen zij die wij als afwijkend zien kunnen ooit het probleem zijn.

Dat zagen we ook toen het CBS vrijdag berichtte over ‘gemengde huwelijken’. Mensen van wie een van de ouders in het buitenland is geboren werden massaal geproblematiseerd. Ondertussen blijft 92.5% van de gehuwde en samenwonende mensen met Nederlandse ouders binnen de eigen groep, maar daar hebben we het niet over.

De mediaberichten die de CBS-cijfers massaal overnamen noemden de segregatie van witte Nederlanders niet, en de NOS koppelde dit ook nog eens aan integratie (een begrip dat vooral gebruikt wordt om assimilatie naar de witte norm te duiden), net als de verschillende huwelijkscijfers. Want ja, vijftien jaar samenwonen zonder trouwring is natuurlijk heel anders dan een huwelijk.

Racecraft en eufemismen
Voor Karen en Barbara J. Fields valt de racistische versie van dit discours onder Racecraft, de manier waarop het concept ras onderdeel van de sociale werkelijkheid wordt — vergelijk ‘witchcraft’. In werkelijkheid wordt ras realiteit door racisme, maar in racecraft wordt racisme veroorzaakt door ras, en verdwijnt het racistische proces achter eufemismen.

Structurele discriminatie tegen zwarte mensen verandert dan in ‘race relations’, waarbij niet de onderdrukking maar het aanwezig zijn van spanning het probleem wordt. Racistische opmerkingen worden ‘racial’, een framework waarbinnen iemand een witte man noemen net zo raciaal is als bananen naar zwarte voetballers gooien.

Dat proces is constant aan het werk in Nederland. Racistisch gejoel richting Mario Balotelli wordt ‘oerwoudgeluiden’ of zelfs ‘vijandige fans’. Ruud Koopmans klaagt steen en been over dat we niets durven benoemen als het over de islam gaat (want meneer leeft onder een steen), maar heeft het over ‘Amerikaanse gevoeligheden’ uit ‘de geschiedenis van rassenrelaties’ in plaats van racisme. En toen Tharukshan Selvam zelfmoord pleegde na racistisch gepest, verdween het racisme naar de achtergrond en ging het alleen nog over het algemene fenomeen pesten, zoals Manju Reijmer benoemt.

Mark Rutte
Dat de Nederlandse norm liever niet heeft dat je racisme benoemt is wel duidelijk, maar toch draaien de meeste politici daar een beetje omheen. Niet onze minister-president!

In een lang, racistisch betoog over een ongedefinieerde norm waar mensen die ‘naar ons land zijn gekomen’ niet aan voldoen, noemt Mark Rutte ‘gewone Nederlanders uitmaken voor racisten’ een van de ‘normoverschrijdende’ dingen waar hij mensen het land voor wil uitschoppen.

Dat ‘gewone Nederlanders’ racisten zouden kunnen zijn, komt er bij hem niet in. Dat ‘gewone Nederlanders’ anderen aan zouden moeten spreken op hun racisme doen ook niet. En dat de antiracismebeweging mede gebaseerd is op het werk van Nederlanders wiens voorouders ‘naar ons land zijn gekomen’ omdat onze witte voorouders hen hebben misleid, ontvoerd en tot slaaf gemaakt en uitgebuit, daar heeft Rutte helemaal geen boodschap aan.

Alle politieke partijen
Voor Rutte en de VVD is het benoemen van racisme veel problematischer dan racisme zelf. Want racisme: daar heeft onze minister-president het nooit over. Racisme op de arbeidsmarkt? Slachtoffers moeten zich invechten, en de daders mogen gewoon blijven.

Maar dit blijft niet tot hen beperkt, ook andere politieke partijen vinden het maar moeilijk om racisme als zodanig te benoemen. Jesse Klaver heeft het over ‘ongeloofwaardig’ en ‘egoisme’, terwijl Emile Roemer er een vaag tweetje over de macht pakken tegenaan gooit. Lodewijk Asscher zegt maar helemaal niets, want hij vindt het maar wat leuk om het over normen en aanpassen te hebben.

Wat moet je met zo’n links, dat zich vooral druk maakt over hypocrisie en geloofwaardigheid, in plaats van het racisme en seksisme dat steeds verder wordt genormaliseerd? Een links dat constant meegaat in het racistische discours dat de hele Nederlandse politiek beheerst? Dat het liever over vluchtelingen en moslims heeft, dan over de racisten die slachtoffers letterlijk en figuurlijk tot probleem bombarderen?

Victim blaming
En daarmee zijn we weer terug bij het begin, bij het proces waarbij de onderdrukking naar de achtergrond verdwijnt, en de schuld en verantwoordelijk voor het oplossen ervan bij de slachtoffers komen te liggen.

Of het nu over seksisme, over racisme, over homofobie, over transfobie of een ander onderdrukkend mechanisme gaat, het probleem is nooit het slachtoffer. Het probleem is nooit het construct. Het probleem is wat wij er mee doen. Misschien moet dat onze nieuwe Nederlandse norm worden, in plaats van mensen van kleur te vertellen op te rotten.

Comments

comments