Hoe douchegel je sollicitatieprocedure beïnvloedt

Nee, dit stuk heeft niks te maken met welke geuren we aantrekkelijk vinden. Het gaat zelfs helemaal niet over de geur van je douchegel — alhoewel daar nog wel het één en ander over te zeggen is in het kader van de emancipatie, want waarom mogen mannen bijvoorbeeld niet naar waterlelies en woestijnrozen ruiken — maar over de verpakking. 

Uit verschillende onderzoeken is gebleken dat we allemaal geneigd zijn om bepaalde eigenschappen als mannelijk of vrouwelijk te waarderen. Om aan te kunnen tonen in welke mate deze, veelal onbewuste, vooroordelen bestaan, wordt vaak gebruikt gemaakt van de in 1998 ontwikkelde Implicit Association Test (IAT). Zo bleek uit een onderzoek van Direction Europe met behulp van de IAT dat bijna 70% van de respondenten een onbewuste associatie had met mannelijk en leiderschap. Een ander onderzoek van de Universiteit van Harvard liet zien dat een meerderheid eigenschappen als creativiteit en outside the box-denken onbewust aan mannen toeschrijft. Eigenschappen als zorgzaamheid of gevoeligheid worden dan weer sterker met vrouwen geassocieerd.

Deze onbewuste vooroordelen wat betreft iemands kwaliteiten hebben onder andere invloed op sollicitatieprocedures. Wanneer vacatureteksten gevuld zijn (en dat is best vaak) met eigenschappen die we onbewust vooral associëren met mannen, dan zal een vrouw die op die vacature solliciteert automatisch op een achterstand komen ten opzichte van een mannelijke sollicitant. Maar hoe komt dat nu eigenlijk? Dat we deze onbewuste ideeën over gegenderde eigenschappen hebben?

“De douchegel van mijn vriend: een zwarte, hoekige fles met metallic blauwe details en daarop uitdagend ‘Anarchy’ gedrukt”

Het antwoord kwam tot me toen ik laatst mijn douchegel naast die van mijn vriend zag staan. De mijne een afgeronde, roomwitte fles met roze bloemetjes details waarop in koeienletters het woord Sensitive stond. Die van mijn vriend een zwarte, hoekige fles met metallic blauwe details en daarop uitdagend Anarchy gedrukt. Ineens besefte ik dat ik mezelf nog nooit had gewassen met de geur van een staatsvorm waarin een land terecht kan komen als er geen georganiseerde machthebbers zijn of deze machthebbers te weinig invloed hebben (hartelijk dank voor de definitie, Encyclo.nl).

Het onderscheid tussen het uiterlijk van mannen- en vrouwendouchegel is groot, overduidelijk en begint al bij de varianten voor kinderen. Zo heeft Fa Kids bijvoorbeeld een blauwe fles met daarop een stoer piratenjongetje (inclusief zwaard en haai) en een roze fles met daarop een schattig zeemeerminnetje. Als volwassen mens wordt het je op de drogisterij-afdeling van de Albert Heijn of de Kruidvat duidelijk dat mannen vooral Energize, Cool, Strong en buitensporig veel sport gerelateerd spul nodig hebben. Als vrouw kun je jezelf verzuipen in kalmerende aroma’s, Silk en Glow, Feel Good, Glamorous en Mystic Moments. Geen wonder dat we zaken als daadkracht en nuchterheid onbewust sneller aan mannen toeschrijven!

Toegegeven, het is natuurlijk veel te kort door de bocht om een directe lijn te trekken van je douchegel naar solliciteren. Dit voorbeeld laat alleen wel zien hoe bepaalde ideeën over kenmerken van de seksen zitten ingebakken in ons dagelijks leven. Als zoiets kleins als douchegel al zo’n duidelijk onderscheid maakt, hoeveel meer doen reclames, tijdschriften, (kinder)boeken, series en muziek dat dan?

Dit is onderdeel van de reden waarom tegenstanders van een vrouwenquotum die het argument aanhangen dat het in eerste instantie moet gaan om het aannemen van kwaliteit en niet om geslacht er naast zitten. Want hoe kan er nu eerlijk op basis van kwaliteit geselecteerd worden als daar onbewust al over geoordeeld is?

Ontdekken hoe bevooroordeeld je zelf bent? Doe de Implicit Association Test: https://implicit.harvard.edu/implicit/netherlands/selectatest.jsp 

Comments

comments