Gewenste kinderloosheid

Een paar weken geleden belde ik met mijn moeder: ik was net verhuisd en na wat gordijnen- en IKEAleed besproken te hebben, vertelde ik dat ik nog meer goed nieuws had. “Oh, ben je zwanger?” reageerde mijn moeder half-grappend. Nee, ik had een nieuwe bijbaan. Nu valt dit voorbeeld wel mee, mijn moeder weet ook best dat ik geen kinderen wil, maar elke vrouw krijgt er op een gegeven moment mee te maken: het onvermijdelijke moment dat iedereen denkt dat je (accuut) kinderen wil.

Dit werd voor mij nog het afgelopen jaar nog het meest zichtbaar. Ik drink al een aantal jaar nauwelijks tot niet en sinds een paar maanden eindigt de conversatie ‘Wil je wijn?’ ‘Nee dank je, ik drink niet’ steeds vaker in een ‘Oh, ben je zwanger?’ omdat dat klaarblijkelijk de enige reden zou zijn voor een begin-twintiger om alcohol af te slaan.

We gaan er vanuit dat iedereen (en dan zeker vrouwen) op een gegeven moment kinderen wil, alhoewel volgens ramingen van het CBS tegenwoordig zo’n 20% van de vrouwen kinderloos is, en dat 60% dat als bewuste keuze ziet. Mijn keuze over kinderen zou in principe net zo’n niet-controversieel feit over mezelf moeten zijn als, zeg, mijn favoriete spelletje (30 seconds) of de kleur van mijn sokken (zwart), toch blijkt de realiteit weerbarstig: kinderen krijgen is de norm, zeker voor vrouwen.

Wil je geen kinderen? Dan ben je vast een egoïst
Dat kinderen krijgen specifiek als vrouwending wordt gezien, blijkt uit veel verschillende zaken. Neem bijvoorbeeld het CBS die de vragen over kinderwensen alleen maar aan vrouwen stelt. Klaarblijkelijk denken ze dat mannen klakkeloos de wensen van hun partner volgen, of daadwerkelijk allemaal kinderen willen. Ik vraag het me af.

Het is ook te zien in zaken als zwangerschap- en bevallingsverlof: vrouwen kunnen minstens zestien weken betaald verlof krijgen, terwijl vaders (en partners) een royale twee dagen betaald en drie dagen onbetaald verlof krijgen. Los hiervan is de vraag niet óf, maar wanneer je kinderen krijgt. En als je ze niet wil, dan zal je wel kinderen haten, rare afwijkingen hebben of gewoon ontzettend ongeschikt zijn. Ze gewoonweg niet willen, zoals iemand gewoonweg ook geen behoefte kan hebben in huisdieren of een tweede huis in Italië, komt niet snel in mensen op.

Kinderen krijgen is de norm, en dit gaat zelfs zo ver dat de mensen die aangeven dat ze geen kinderen willen hebben eerder ondervraagd worden naar hun motieven dan mensen die aangeven dat ze ze wel willen. Hoewel iedereen die keuze voor zichzelf moet maken, is het niet gek dat iemand die zegt dat hij of zij minstens achttien jaar verantwoordelijkheid gaat dragen voor een mens, toegejuicht wordt terwijl iemand die dat niet wil of daar nog niet uit is, een vragenvuur op zich afkrijgt, dan wel egoïstisch is.

Spijt van de sterilisatie
Dit overkwam bijvoorbeeld ook Holly Brockwell, een dertigjarige Britse journalist die na jaren leed met anticonceptiepillen met enorm veel bijwerkingen vier jaar geleden bij haar dokter aanklopte voor en om een sterilisatie vroeg. Ze wilde geen kinderen, en haar partner ook niet. Het oordeel van haar huisarts: nee, dat mag niet, je bent te jong. Een vrouw van 26 kon aldus deze man niet weten of zij over een paar jaar nog kinderen zou willen, ook al wist zij het zelf wel zeker. Na vier jaar vechten, heeft Holly deze ingreep afgelopen voorjaar gekregen, niet wetende dat het publicitaire circus dan echt los zou barsten. Mevrouw Brockwell was egoïstisch, en iedereen op het internet wist uiteraard zeker te zeggen dat zij over een paar jaar spijt zou hebben van haar keuze.

Een ander veelvoorkomend argument: naast dat Holly een egoïst was omdat ze geen kinderen wilde, was ze ook super-egoïstisch omdat ze de Britse belastingbetaler op kosten zou jagen omdat de sterilisatie vergoed werd door de Britse zorgverzekering. Terwijl, vertelde Holly, een sterilisatie een stuk goedkoper is dan jarenlange hormonale anticonceptie die door dezelfde NHS vergoedt wordt. Daarnaast zou je juist kunnen zeggen dat geen kinderen krijgen heel altruïstisch is: volgens recent onderzoek dragen juist de mensen zonder kinderen bij aan een duurzame planeet waar juist de kinderen van anderen een beter leven op kunnen leiden.

Vrouwelijkheid is vruchtbaarheid?
Te zien is dat allerhande argumenten uit de kast worden getrokken om vrouwen aan de kinderen te krijgen: kinderloze vrouwen zijn egoïstisch, ze zijn duur voor de belastingbetaler (haha) en ze weten eigenlijk niet zeker wat ze willen (oh, al die niet-zwangerschapshormonen, toch).

Op alle mogelijke manieren lijkt benadrukt te worden dat geen kinderen krijgen niet hóórt, en dat je je gewoon in de rij moet voegen. Maar waarom wordt het door zo veel mensen als ongemakkelijk bevonden als iemand geen kinderen wil? Waarom vinden zo veel mensen het gelegitimeerd om ‘Je bent nog jong, later wil je het wel’ over mensen te zeggen, terwijl vrouwen prima voor zichzelf kunnen bepalen wat ze willen? Waarom ontving Holly Brockwell dreigementen toen ze zich liet steriliseren?

Klaarblijkelijk koppelen we reproductie zo sterk aan vrouwelijkheid, dat we vrouwen schuin aankijken als ze afwijken van die norm. Dat is niet eerlijk, zowel niet naar de vrouwen die geen kinderen willen, als naar zij die geen kinderen kunnen krijgen. We zien dat steeds meer vrouwen er voor kiezen om geen kinderen te nemen, maar onze reactie daarop is daar nog totaal niet mee in verhouding. Tijd om daar verandering in te brengen, dus. En als je de kinderloosheid van een ander écht heel vervelend vindt, kan je altijd nog twee baby’s extra ter wereld brengen als compensatie.

Comments

comments