Een feminist voor de klas: CoverGirl

Sanne Wiessing (30) is docent Levensbeschouwelijke Vorming op een middelbare school. Ze studeerde godsdienstwetenschappen en schrijft over beeldvorming bij jongeren over seksualiteit, gender en feminisme. De namen in dit stuk zijn gefingeerd.

Vaak begin ik mijn lessen met levensbeschouwelijk nieuwtje dat me in de week daarvoor is opgevallen. Voor de kerstvakantie bespreek ik met een brugklas het bericht dat het Amerikaanse make-upmerk CoverGirl voor het eerst een mannelijk model heeft aangenomen. De 17-jarige James Charles heeft in een jaar tijd via zijn Youtube en Intagram account een bescheiden reputatie als up-and-coming make-up-kunstenaar opgebouwd. Zijn creaties variëren van relatief natuurlijke looks tot meer avant-garde werk vol glitter en referenties naar bijvoorbeeld Alice in Wonderland of de cartoon-kunst van Roy Lichtenstein.

https://www.instagram.com/p/BNX-c1tAoHH/?taken-by=jamescharles

Een voorbeeld van één van de creaties van James Charles, het eerste mannelijke model voor CoverGirl.

Make-up is voor meisjes
Nou, dat is wel een tikje te hoog gegrepen voor mijn gezapige vinex-tieners. Zeker wanneer ik een aantal van zijn zelfportretten laat zien zijn de oordelen niet van de lucht. “Wat! Is die niet helemaal goed in zijn hoofd of zo, mevrouw?” roept Wesley meteen. Gegniffel bij de meiden voor in de hoek: “Dan ben je wel goed gek hoor, mevrouw” en “Stel je voor dat je broer er ineens zo bij loopt, gatver!” De klas die vorige week nog bij een bespreking van een tweet van Geert Wilders met z’n allen concludeerden “dat iedereen gelijk is”, kan daar nu niet meer zo veel geduld voor opbrengen.

We oefenen met het reageren op een stelling. Vandaag zijn ze het voornamelijk oneens met de stelling ‘het is goed dat make-up wat meer gangbaar wordt voor jongens’. Een flink aantal jongens vindt het “vies” en “lelijk”, de meiden vinden het vooral “raar”. Ineens steekt een wat ongecontroleerde wildebras achter in het lokaal haar hand op. Gulshan kan meestal maar moeilijk op haar beurt wachten, maar dit keer lukt het haar netjes. “Nou, ik vind het wel gek” zegt ze “maar hij doet niemand kwaad, dus ik vind het wel prima… Is weer eens wat anders”.

De klas valt stil. Er moet even worden nagedacht over dit nieuwe, ruimhartige perspectief. “Wie wil daar op reageren?” vraag ik de klas zo neutraal mogelijk. Het blijft stil. Dan steekt Wesley, de onbetwiste gangmaker van de groep ‘stoere voetbal jongens’ in deze klas, zijn hand op. Ik zie zijn twee vrienden verderop elkaar al aanstoten. Ze verwachten iets hilarisch. “Ik vind het misschien toch wel okay”, zegt Wesley tot mijn verbazing, “want in Nederland mag je zijn wie je bent…. Als ik het zelf maar niet op hoef.” De klas moet lachen. Wesley met glitters is inderdaad lastig voor te stellen.

“Nou, ik vind het wel gek”, zegt Gulshan, “maar hij doet niemand kwaad, dus ik vind het wel prima… Is weer eens wat anders”

Bandbreedte vertegenwoordigen
Het viel me niet mee, alle afkeur die deze schattige brugpiepers tentoonspreidden.  Steeds vaker lees ik dat hedendaagse jongeren preutser en conservatiever zijn dan hun voorgangers. Dit zie ik ook in mijn klassen. Bij discussies over kleding, muziek, uiterlijk of hobby’s vinden leerlingen algauw dat iemand “gewoon normaal” moet doen.

Ik verwacht dan ook dat onze premier het dit jaar goed zal doen in de scholierenverkiezing. Illustratief is ook de score van de PVV bij de vorige uitvoering van deze paralel-stemming in 2012. Toen kreeg ze van de jongeren 26% meer stemmen dan bij de reguliere verkiezingen (12,6% i.p.v. 10% van de stemmen).

Ik vermoed dat de hang naar ‘gewoon doen’ veel te maken heeft met de wens zelf ‘normaal’ gevonden te worden. Ook past het bij het relatieve gebrek aan inlevingsvermogen en levenservaring die pubers nou eenmaal hebben. Als je 14 bent heb je de meeste typen mensen gewoon nog nooit ontmoet. Dan is jouw bandbreedte van acceptabel gedrag natuurlijk niet zo wijd.

Dit wordt nog verergerd doordat de meeste klasgenoten gespannen ‘normaal’ proberen te doen en thuis laten wat hen anders en uniek maakt. In zo’n omgeving is het makkelijker iemand op eerste gezicht af te wijzen dan jouw oordeel op te schorten en iemand het voordeel van de twijfel te geven. Daarom is het zo belangrijk dat docenten deze bandbreedte vertegenwoordigen, of in ieder geval aan bod laten komen tijdens de lessen.

En gelukkig willen leerlingen als Gulshan en Wesley wel even van een afstandje naar gender-benders zoals James Charles kijken. Om zich rustig open te stellen voor een ander perspectief, en daarna eventueel hun mening bij te stellen. En daar moet ik het vandaag als docent dan maar mee doen.

Disclaimer: James Charles heeft in de afgelopen dagen racistische uitspraken gedaan over het continent Afrika. Ondanks dat hij met zijn positie bij CoverGirl aan gender-grensverlegging doet, staan wij absoluut niet achter deze uitspraken. 

Comments

comments