De Bijbel als houvast

Wanneer men een blik werpt op de website van de SGPJ, de politieke jongerenafdeling van de Staatkundig Gereformeerde Partij, wordt het duidelijk dat de primaire functie van de vrouw de zorg binnen het gezin is, dat seks voor het huwelijk niet toegestaan is, dat abortus uit den bozen is en een verbond zoals het huwelijk alleen gesloten mag worden tussen man en vrouw. Op Stellingdames willen we niet alleen visies plaatsen die overeenkomen met feministische standpunten, maar ook juist andere stellingnames. De standpunten van de SGPJ riep de volgende vraag op: hoe combineert een jonge vrouw deze gereformeerde standpunten met het dagelijkse leven in een samenleving waar jongeren steeds meer afstand nemen van geloof en er steeds meer aandacht is voor gelijk(waardig)heid tussen man en vrouw?

In gesprek met Janneline van Westreenen (23), afkomstig uit het Betuwse Zetten, bestuurslid bij de SGPJ en verpleegkundige op de afdeling hart-long chirurgie en longziekten in het Radboud UMC in Nijmegen. “Ik kan mezelf geen feminist noemen. Ik denk niet dat je als vrouw je complete onafhankelijkheid kan nastreven. Ik wil wel mijn eigen hachje kunnen redden, maar het helemaal baas zijn over mezelf kan op de grond van de Bijbel niet.”

Janneline

Janneline

Geen totale onafhankelijkheid, wel zelfredzaam kunnen zijn. Hoe? “Vanuit de Bijbel hebben we wel een gedachte over wat de positie is van de man en de vrouw. Maar het is niet zo dat we zeggen dat vrouwen alleen thuis moeten zitten en niks te zeggen hebben.”

Verschil tussen m/v
In een duidelijk onderscheid tussen man en vrouw gelooft Janneline dus wel. “Dat betekent niet dat de een meer waard is dan de ander.” Enkele jaren geleden ontstond er ophef omdat de SGP het niet toestond dat vrouwen zichzelf binnen de partij verkiesbaar konden stellen. Dat is nu, onder druk van de overheid, inmiddels op lokaal niveau veranderd. Gelijkwaardigheid of niet, er staan alsnog erg weinig vrouwen op de lijst voor de partij. Janneline: “Ik weet niet of ik echt tegen vrouwen in de politiek ben, maar als je in de politiek zit en het slokt al je tijd op, waardoor je geen tijd meer hebt voor je gezin, dan zie ik dat niet als de taak van de vrouw. De functie van de vrouw ligt primair echt bij het gezin.”

De man als heerser in het gezin
Janneline pakt er de Bijbel bij, voorzien van plakkertjes bij belangrijke stukken tekst. “Na de schepping begint de scheiding tussen man en vrouw, en daar staat bij dat de vrouw kinderen zal baren en dat de man over haar zal heersen. Dat is waarom we denken dat de vrouw de taak in het gezin heeft. Het is een soort straf voor wat er tijdens de zondeval gebeurd is, omdat Eva de appel uit de boom heeft gepakt, wat eigenlijk niet mocht.”

Het heersen van de man, zoals in de Bijbel beschreven, lijkt toch een duidelijke hiërarchie tussen man en vrouw te benoemen. Janneline: “Heersen in deze zin wordt niet bedoeld als overheersen, maar meer de leiding nemen binnen het gezin. Maar je moet het uiteindelijk wel samen doen, en met liefde en respect met elkaar omgaan.”

Vanuit haar eigen gezin werd de liefde voor het christendom met de paplepel ingegoten. “Mijn ouders stemmen ook op de SGP. We gaan elke zondag twee keer naar de kerk, bidden altijd voor het eten en voor het slapen, en ook als er ons moeilijke dingen te wachten staan. Ik probeer heel afhankelijk te leven van de Here.”

Jeugd van tegenwoordig
De ontkerkelijking en secularisering lijkt vooral bij onze generatie ontkiemd te zijn en vieren inmiddels hoogtij, de meeste jongeren hebben tegenwoordig nog weinig met geloof. “Ik kan het me best voorstellen dat het voor mensen die er niet mee opgegroeid zijn heel heftig kan overkomen. Voor mij is het heel gewoon, ik weet niet anders.” Echt negatieve reacties krijgt ze echter niet vaak. “Leeftijdsgenoten kunnen het vaak niet echt plaatsen, en denken vooral dat het heel bekrompen is. De SGP staat in Nederland ook bekend als een partij waarin vrouwen niets te zeggen hebben. Maar het gaat er juist om dat mannen en vrouwen samen zaken aanpakken.”

Leeftijdsgenoten delen sommige protestantse waarden niet bepaald. Noem bijvoorbeeld de termen ‘friends with benefits’ of ‘one night stand’, die verwijzen naar het fenomeen van casual seks. Daar is Janneline geen fan van. “Ik sta er niet achter dat iedereen maar met iedereen naar bed gaat. Als je veel verschillende relaties hebt, is er weinig ruimte voor een hechte relatie, hetgeen juist belangrijk is voor echte liefde, een emotionele band ontwikkelen en het voorkomen van een scheiding.”  Wat als er een leuke jongen in de kroeg op haar afstapt? “Ik zou dan nooit met diegene naar bed gaan.” Als ze de ware wel tegenkomt en er een gezin volgt, wil Janneline toch een beetje blijven werken. “De opvoeding mag dan niet terecht komen bij de crèche.”

Het SGPJ bestuur (Janneline tweede van links)

Het SGPJ bestuur (Janneline tweede van links)

Godsdienstvrijheid
Een totale scheiding van kerk en staat is niet wenselijk of mogelijk, volgens Janneline. “Ik denk dat je die twee niet kan scheiden. Het is de manier waarop je denkt dat de maatschappij zou moeten zijn, het staat niet los van elkaar. Het is logisch dat je de normen en waarden die je vanuit je geloof hebt, ook na wilt streven en terug wilt zien in de samenleving. ” Janneline vindt het erg dat ambtenaren uit hun ambt worden gezet omdat ze weigeren een homostel te trouwen. “Je belemmert godsdienstvrijheid als mensen vanuit hun geloof een standpunt innemen en daarom hun taak niet meer mogen uitvoeren.” Die godsdienstvrijheid geldt niet enkel voor het christendom. Vrouwen die een hoofddoek of burka willen dragen, zouden dit ook overal moeten kunnen. Een stukje solidariteit onder religieuze vrouwen, dus. Janneline zelf draagt eigenlijk vrijwel altijd rokken, omdat de Bijbel beschrijft hoe vrouwen geen mannenkleding moeten dragen en vice versa. “Er zijn ook christenen die dit niet zo interpreteren en wel een broek dragen. Christen zijn zit ‘m hoofdzakelijk in je persoonlijke relatie tot God, niet in de uiterlijke kenmerken. Het is niet zo dat ik nooit een broek aan heb, op mijn werk vind ik een broek bijvoorveeld veel handiger dan een rok.”

Houvast
Haar gereformeerd protestantisme vormt voor Janneline een houvast. “Het is niet zo dat alles wat ik doe ik doe óm het geloof, maar ik probeer wel alles op mijn geloof te baseren en te leven naar de Bijbel.” Zijn alle uitspraken uit de Bijbel dan ook nog steeds toepasselijk? “Het is een boek dat heel lang geleden geschreven is. Er staan dingen in die je niet letterlijk moet nemen, maar die wel een boodschap geven voor nu. Anderzijds staan er, vooral in het Nieuwe Testament, ook veel dingen die we nog wél letterlijk kunnen nemen. “

Het verspreiden van het geloof is voor Janneline belangrijk. Vandaar ook dat ze mij op het einde van ons interview een bijbel meegeeft. Wanneer ik haar meedeel dat ik agnost ben, draaien onze rollen zich tijdelijk om en vraagt ze mij wat ik van haar standpunten vind. “Ik kan me voorstellen dat het voor jou heel gek of onwerkelijk is.” Wellicht is het net die empathische houding die het mogelijk maakt voor Janneline om haar geloof met het dagelijks leven in een geseculariseerde samenleving te combineren.

Comments

comments