Bevrijd de tepel

Celina Sanchez Ramirez (1997) is net klaar met de middelbare school. Zij spaart momenteel voor een reis naar Zuid-Amerika om de Vinex-wijk waar zij nu woont te ontvluchten. Tijdens haar reis hoopt zij meer te leren over haar eigen achtergrond, vrijwilligerswerk te doen en een beetje salsa te kunnen dansen. Na haar tussenjaar wil zij een studierichting volgen binnen de sociale wetenschappen.

Iets meer dan een jaar geleden werden de social media in IJsland gebombardeerd door een stroom van foto’s met naakte borsten. Gepaard met deze foto’s ging de hashtag ‘#Freethenipple’. Hoewel de campagne veel media-aandacht kreeg, was de aanleiding tamelijk onschuldig. De 17-jarige feministische studente Adda Smaradottir had aangekondigd dat op 26 maart 2015 een ‘#Freethenipple’ dag plaats zou vinden op haar school.

Als reactie kreeg Smaradottir via Twitter een foto van een mannelijke medestudent zonder shirt toegestuurd. Erbij stond dat ook jongens met naakt bovenlijf niet getolereerd zouden worden in de schoolbanken. Smaradottir liet het er echter niet bij zitten en postte een topless foto van zichzelf op Twitter als antwoord. De ironie was dat uiteindelijk de enige negatieve reacties onder de foto van Smaradottir geplaatst werden. Daarmee werd Smaradottirs punt bewezen; vrouwelijke tepels worden niet in dezelfde mate geaccepteerd als mannelijke tepels. Hoewel Smaradottir eerst beschaamd de foto weghaalde, besloot ze later de foto alsnog terug op internet te plaatsen. Dit keer met de hashtag #Freethenipple. Als reactie stonden binnen korte tijd alle populaire social media vol met trotse IJslandse vrouwen en mannen die hun bovenlijf zonder enige schaamte aan de rest van de wereld lieten zien.

Vecht tegen de dubbele moraal
De belangrijkste boodschap was de onvrede met de dubbele moraal in het laten zien van mannelijk en vrouwelijk naakt en het censuur op sociale media. Anderen protesteerden tegen ongelijkheid, body shaming en objectificatie van het vrouwelijk lichaam. Heel IJsland kwam samen op voor Smaradottir. Een memorabele gebeurtenis waarbij vrouwen en mannen naast elkaar stonden en elkaar verdedigden.

Minder bekend is dat Free The Nipple niet begon in IJsland. In 2014 kwam in de Verenigde Staten de film Free The Nipple van Lina Esco uit. De befaamde hashtag was in eerste instantie bedoeld als promotie van Esco’s film. Deze film is gebaseerd op een protestgroep van vrouwen in New York die tegen het feit waren dat mannen met ontbloot bovenlijf rond mochten lopen maar vrouwen dit recht werd ontnomen.

Het promoten van de film via sociale media bleek echter enorm moeilijk. Alle posts met topless vrouwen werden er binnen korte tijd vanaf afgehaald. Vanaf dat moment veranderde de betekenis van de hashtag langzaam in een protest tegen het censureren van tepels op internet. Anno 2016 lijkt Free The Nipple veranderd in een hype: iets wat het ook oppervlakkig kan maken. Als je #FreeTheNipple op Instagram intikt krijg je vooral erotische beelden die je eerder in een pornografisch blad verwacht dan bij vrouwen die objectificatie tegengaan.

Populaire tepels
Op dit moment is #FreeTheNipple meer een populaire hashtag die op eigen manier ingevuld wordt. De hoofdboodschap is duidelijk: vrouwentepels mogen ook op internet geplaatst worden. De achterliggende gedachte kan voor iedereen anders zijn. Het kan een manier zijn om iemand te steunen, zoals in IJsland, of een manier om objectificatie tegen te gaan. Het kan een kleine stap zijn naar meer gelijkheid tussen man en vrouw. Maar omdat doelen voor meerdere mensen verschillend zijn, lijkt de stroom van foto’s niet echt een duidelijke boodschap weer te geven.

De reactie van Instagram op het censureren van tepels toont wellicht één van de belangrijkste redenen voor het bestaansrecht van de Free The Nipple-campagne. Apple wil voorkomen dat expliciete seksuele beelden door kinderen worden gezien; Instagram is immers een app voor 12 jaar en ouder. En daarmee komen we eindelijk tot de kern van de zaak. In onze maatschappij worden tepels of vrouwelijke borsten enorm geseksualiseerd, denk maar aan de vele reclames waarin borsten puur als lustobject worden neergezet. Neem de reclame van Tom Ford waarin geen tepel te zien is, maar de seksuele lading niet te missen is.

fea-boobs-hed-2012

Dit soort foto’s worden in het openbaar op billboards gezet. Maar maakt het ontbreken van de tepel deze foto minder pornografisch?

Wat zijn de grenzen van Instagram? Dit is ook iets wat de Nederlandse Claire van der Mee zich afvraagt. Op het moment dat tepels uit hun context worden gehaald, wordt de foto vaak alsnog door Instagram geaccepteerd. Foto voor foto zoekt van der Mee naar de grens. Op haar account Nipnipslip zie je tepels vereeuwigd in allemaal verschillende vormen.

Juist het regelmatig laten zien van tepels op een alternatieve of onschuldige manier zorgt ervoor dat de seksuele lading verdwijnt. En als tepels niet meer als sexy of aanstootgevend worden beschouwd, dan kunnen ook vrouwen zonder probleem hun shirt uittrekken. Dit is ook waarom ik de sexy foto’s met hashtag #FreeTheNipple de plank vind misslaan. Die voeden namelijk de reden achter het verbod van Instagram: namelijk dat tepels seks impliceren.

Door meer diversiteit te tonen, en ook verschillende borsten te laten zien, bevrijden we echt de tepel en daarmee onszelf. Je hebt borsten voor en na de zwangerschap, borsten in verschillende vormen en huidskleuren, oude en jonge borsten. Juist die diversiteit zorgt voor meer body positivity. Jonge meisjes zien dat het standaard ideaalbeeld van borsten voor de meeste vrouwen niet geldt. Op die manier geven wij de volgende generatie mee dat alle borsten normaal zijn, niet alleen de prototypes die voorbijkomen in reclames.

Binnenkort zal het feministische festival ‘The Rebellious Muse’ plaatsvinden in KunstWest Amsterdam. Van 16 t/m 18 september kan je in KunstWest Amsterdam verschillende lezingen, sprekers, muzikanten en performance artists bekijken. Daarnaast is er ook een expositie van meer dan 15 verschillende kunstenaars. Claire van der Mee is één van de aanwezige artiesten op het festival.

Samen met Noortje Willems geeft van der Mee een lezing over ‘Internet Censorship’. Als dit artikel enige interesse bij je heeft opgewekt, of je überhaupt interesse hebt in feminisme, neem dan een kijkje op http://www.feministartfest.com/

Comments

comments